జన హృదయ నేత: డాక్టర్ వై.ఎస్. రాజశేఖరరెడ్డి అజేయ ప్రస్థానం

ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ సమకాలీన రాజకీయాల్లో డాక్టర్ యెడుగురి సందింటి రాజశేఖరరెడ్డి (వైఎస్సార్) ఒక చిరస్మరణీయ అధ్యాయం. రాజకీయ నాయకుడిగా మాత్రమే కాకుండా, ప్రజా సంక్షేమానికి సరికొత్త నిర్వచనం చెప్పిన రాజనీతిజ్ఞుడిగా ఆయన గుర్తింపు పొందారు. వైద్యుడిగా సేవాభావంతో మొదలైన ఆయన జీవనయాత్ర, తెలుగు నేలపై తిరుగులేని ప్రజానేతగా ఎదిగే స్థాయికి చేరింది.

వైద్యుడి నుంచి ప్రజా నాయకుడిగా ఆవిర్భావం

1949 జూలై 8న వైఎస్సార్ కడప జిల్లా జమ్మలమడుగులో జన్మించారు. గుల్బర్గాలోని ఎం.ఆర్. మెడికల్ కాలేజీలో ఎంబీబీఎస్ పూర్తి చేసిన అనంతరం పులివెందులలో ఆస్పత్రి ఏర్పాటు చేసి నిరుపేదలకు నామమాత్రపు ఫీజుతో, ఉచితంగా వైద్య సేవలు అందించారు. ప్రజల కష్టాలను దగ్గరగా చూసిన అనుభవం ఆయనను రాజకీయాల వైపు నడిపించింది.

1978లో పులివెందుల నియోజకవర్గం నుంచి తొలిసారిగా కాంగ్రెస్ అభ్యర్థిగా అసెంబ్లీలో అడుగుపెట్టిన వైఎస్సార్, ఆ తర్వాత తన రాజకీయ జీవితంలో ఎన్నడూ ఓటమి ఎరుగని నాయకుడిగా నిలిచారు. ఆరుసార్లు ఎమ్మెల్యేగా, నాలుగుసార్లు లోక్‌సభ ఎంపీగా వరుస విజయాలు సాధించి తిరుగులేని నేతగా ఎదిగారు.

2003 చారిత్రక పాదయాత్ర – రాజకీయ మలుపు

చంద్రబాబు నాయుడు నేతృత్వంలోని టీడీపీ ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా, కరువు కోరల్లో చిక్కుకున్న ప్రజల్లో భరోసా నింపేందుకు 2003 ఏప్రిల్‌లో వైఎస్సార్ చేపట్టిన 'చేవెళ్ల టు ఇచ్చాపురం' పాదయాత్ర తెలుగు రాజకీయ చరిత్రనే మార్చేసింది.

• దాదాపు 1,475 కిలోమీటర్ల మేర ఎర్రటి ఎండలో సాగిన ఈ యాత్రలో రైతులు, కార్మికులు, పేద ప్రజల కష్టాలను ఆయన కళ్లారా చూశారు.

• 'నేను ఉన్నాను' అంటూ ప్రజలకు అందించిన ఆత్మవిశ్వాసం, 2004 ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్ పార్టీకి అపూర్వ విజయాన్ని కట్టబెట్టింది.

ముఖ్యమంత్రిగా సువర్ణ పాలన (2004 – 2009)

2004లో సీఎంగా ప్రమాణస్వీకారం చేసిన వెంటనే తొలి సంతకం ఉచిత విద్యుత్ ఫైలుపై చేసి, తాను రైతు పక్షపాతినని నిరూపించుకున్నారు. ఆ తర్వాత అమలు చేసిన అనేక పథకాలు దేశానికే మార్గదర్శకంగా నిలిచాయి:

• ఆరోగ్యశ్రీ: పేదవాడికి కార్పొరేట్ వైద్యాన్ని అందుబాటులోకి తెచ్చిన చారిత్రక విప్లవం.

• ఫీజు రీయింబర్స్‌మెంట్: ఉన్నత విద్య పేద విద్యార్థులకు కలగా మారకూడదనే ఉద్దేశంతో ఇంజనీరింగ్, మెడిసిన్ వంటి కోర్సులకు పూర్తి ఫీజులు ప్రభుత్వమే భరించే విధానాన్ని తీసుకొచ్చారు.

• జలయజ్ఞం: పోలవరం, ప్రాణహిత-చేవెళ్ల వంటి భారీ సాగునీటి ప్రాజెక్టులతో రాయలసీమ, తెలంగాణ, కోస్తాంధ్రలను సస్యశ్యామలం చేసే బృహత్తర కార్యాచరణను మొదలుపెట్టారు.

• ఇందిరమ్మ ఇళ్లు & రూ. 2కే కిలో బియ్యం: కోట్లాది మంది నిరుపేదలకు పక్కా ఇళ్లు నిర్మించి, ఆహార భద్రతను కల్పించారు.

• 108 & 104 ఉచిత అంబులెన్స్ సేవలు: అత్యవసర వైద్య సేవలను ప్రజల ముంగిటకు తెచ్చిన వ్యవస్థ నేటికీ ఆదర్శంగా కొనసాగుతోంది.

2009 ఎన్నికల్లో సంక్షేమం, అభివృద్ధి ఎజెండాతో రెండోసారి కాంగ్రెస్ పార్టీని అధికారంలోకి తెచ్చి తన నాయకత్వ పటిమను చాటారు.

విషాదాంతం – చిరస్థాయిగా నిలిచిన కీర్తి

రెండోసారి బాధ్యతలు చేపట్టిన కొద్ది నెలలకే, 2009 సెప్టెంబర్ 2న 'రచ్చబండ' కార్యక్రమానికి వెళ్తుండగా నల్లమల అటవీ ప్రాంతంలో హెలికాప్టర్ ప్రమాదానికి గురై వైఎస్సార్ అకాల మరణం చెందారు. ఆయన మరణవార్త విని తెలుగు ప్రజలు తీవ్ర దిగ్భ్రాంతికి లోనయ్యారు. ఎందరో అభిమానులు గుండె పగిలి ప్రాణాలు విడిచారు.

మాట ఇస్తే వెనకడుగు వేయని గుణం, పేదల పట్ల చూపిన ప్రేమ, చిరునవ్వుతో ఆప్యాయంగా పలకరించే ఆయన వ్యక్తిత్వం ఇప్పటికీ ప్రజల హృదయాల్లో నిలిచే ఉన్నాయి.