కాంగ్రెస్ హైకమాండ్‌పై వైఎస్ జగన్ చారిత్రక తిరుగుబాటు

డేవిడ్ వర్సెస్ గోలియత్: కాంగ్రెస్ హైకమాండ్‌పై వైఎస్ జగన్ చారిత్రక తిరుగుబాటు

సమకాలీన భారత రాజకీయాల్లో అధికారంలో ఉన్న ఢిల్లీ అధిష్టానాన్ని ఎదిరించి, ఏకాకిగా పోరాడి, ఒక ప్రాంతీయ పార్టీని స్థాపించి అధికారాన్ని దక్కించుకున్న అతి కొద్దిమంది నాయకులలో వై.ఎస్. జగన్ మోహన్ రెడ్డి ఒకరు. 2009లో వైఎస్సార్ అకాల మరణం నాటికి కాంగ్రెస్ పార్టీ కేంద్రంలోనూ, రాష్ట్రంలోనూ తిరుగులేని అధికారంలో ఉంది. అటువంటి బలమైన జాతీయ పార్టీతో ఢీకొన్న జగన్ పోరాటం తెలుగు రాజకీయ ముఖచిత్రాన్నే మార్చేసింది.

1. సంక్షోభం – అధిష్టానంతో విభేదాల ఆరంభం

2009 సెప్టెంబర్ 2న వైఎస్ రాజశేఖరరెడ్డి హెలికాప్టర్ ప్రమాదంలో మరణించినప్పుడు, కాంగ్రెస్ శాసనసభాపక్షంలో అత్యధిక మంది ఎమ్మెల్యేలు జగన్ నాయకత్వాన్ని బలపరిచారు. అయితే, వారసత్వ రాజకీయాలకు తావులేదన్న సాకుతో కాంగ్రెస్ అధిష్టానం సీనియర్ నేత కొణిజేటి రోశయ్యను ముఖ్యమంత్రిగా నియమించింది.

అసలు విభేదాలు రాజుకున్నది 'ఓదార్పు యాత్ర' నిర్ణయంతో:

• తండ్రి మరణాన్ని తట్టుకోలేక మరణించిన వారి కుటుంబాలను పరామర్శించేందుకు యాత్ర చేపడతానని జగన్ ప్రకటించారు.

• ఢిల్లీ పిలిపించి సోనియా గాంధీ, అహ్మద్ పటేల్ వంటి అగ్రనేతలు యాత్రను ఆపాలని, పరిహారాన్ని ఢిల్లీ నుంచే పంపిస్తామని ఒత్తిడి తెచ్చారు.

• అయితే "ఇచ్చిన మాట తప్పను" అంటూ పార్టీ హెచ్చరికలను బేఖాతరు చేస్తూ జగన్ 2010లో ఓదార్పు యాత్రను ప్రారంభించారు. ప్రజల్లో ఆయనకు లభించిన భారీ ప్రజాదరణ అధిష్టానంలో తీవ్ర కలవరాన్ని రేపింది.

2. రాజీనామా – తిరుగుబాటు బావుటా (2010)

కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం తన కుటుంబంలో చిచ్చుపెట్టేందుకు ప్రయత్నిస్తోందని, తన బాబాయి వై.ఎస్. వివేకానందరెడ్డికి మంత్రి పదవి ఇవ్వడం వెనుక కుట్ర ఉందని ఆరోపిస్తూ జగన్ తీవ్ర అసంతృప్తి వ్యక్తం చేశారు.

• నవంబర్ 29, 2010: కాంగ్రెస్ పార్టీ ప్రాథమిక సభ్యత్వంతో పాటు, కడప లోక్‌సభ సభ్యత్వానికి జగన్ రాజీనామా చేశారు.

• ఆయనతో పాటు తల్లి వై.ఎస్. విజయమ్మ పులివెందుల ఎమ్మెల్యే పదవికి రాజీనామా చేశారు.

• సోనియా గాంధీకి రాసిన 5 పేజీల బహిరంగ లేఖలో అధిష్టానం అనుసరించిన వివక్ష, వేధింపులను సూటిగా ఎండగట్టారు.

3. కడప ఉప ఎన్నిక – కాంగ్రెస్‌కు తొలి గట్టి దెబ్బ (2011)

కాంగ్రెస్‌ను వీడి 2011 మార్చిలో వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ (YSRCP) ని స్థాపించిన జగన్, వెంటనే కడప లోక్‌సభ స్థానానికి ఉప ఎన్నికల్లో పోటీ చేశారు.

• కాంగ్రెస్, టీడీపీలు సర్వశక్తులూ ఒడ్డినా, జగన్ 5,45,672 ఓట్ల రికార్డు మెజార్టీతో ఘన విజయం సాధించారు.

• పులివెందుల అసెంబ్లీ ఉప ఎన్నికలో విజయమ్మ కాంగ్రెస్ అభ్యర్థి అయిన వివేకానందరెడ్డిపై 80 వేలకు పైగా ఓట్ల తేడాతో గెలిచారు.

• ఈ ఫలితం కాంగ్రెస్ అధిష్టానానికి మొదటి భారీ హెచ్చరికగా నిలిచింది.

4. దర్యాప్తు సంస్థల దూకుడు – 16 నెలల జైలు జీవితం

జగన్‌ను రాజకీయంగా దెబ్బతీయడానికి కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం సీబీఐ, ఈడీ వంటి కేంద్ర దర్యాప్తు సంస్థలను ప్రయోగించిందని రాజకీయ వర్గాల్లో తీవ్ర చర్చ జరిగింది.

• వైఎస్సార్ సీఎంగా ఉన్నప్పుడు జగన్ కంపెనీల్లోకి 'క్విడ్ ప్రో కో' రూపంలో పెట్టుబడులు వచ్చాయంటూ కాంగ్రెస్ నేత శంకర్రావు వేసిన పిటిషన్ ఆధారంగా హైకోర్టు ఆదేశాలతో సీబీఐ విచారణ చేపట్టింది.

• మే 27, 2012: వరుస విచారణల అనంతరం జగన్‌ను సీబీఐ అరెస్ట్ చేసింది.

• హైదరాబాద్ చంచల్‌గూడ జైలులో దాదాపు 16 నెలల పాటు (485 రోజులు) ఆయన విచారణ ఖైదీగా ఉన్నారు.

• జైలు నుంచే పార్టీ శ్రేణులకు దిశానిర్దేశం చేశారు; బయట విజయమ్మ, షర్మిల పాదయాత్రలు చేపట్టి సానుభూతి పవనాలను నిలిపి ఉంచారు.

5. విభజన వ్యతిరేక పోరాటం – కాంగ్రెస్ తుడిచిపెట్టుకుపోవడం

2013-14 నాటికి కాంగ్రెస్ అధిష్టానం తెలంగాణ ప్రత్యేక రాష్ట్రాన్ని ఏర్పాటు చేయాలని నిర్ణయించింది. ఈ నిర్ణయాన్ని ఆంధ్ర ప్రాంతంలో జగన్ తీవ్రంగా వ్యతిరేకిస్తూ "సమైక్యాంధ్ర" ఉద్యమానికి అండగా నిలిచారు. జైలులోనే నిరాహార దీక్ష చేపట్టి తన వైఖరిని స్పష్టం చేశారు.

• కేంద్రంలోని యూపీఏ ప్రభుత్వం రాష్ట్రాన్ని అన్యాయంగా విభజించిందని తీవ్ర విమర్శలు చేశారు.

• ఫలితం: 2014 సాధారణ ఎన్నికల నాటికి ఉమ్మడి కాంగ్రెస్‌కు ఏపీలో డిపాజిట్లు కూడా దక్కని పరిస్థితి ఏర్పడింది. ఒకప్పుడు తిరుగులేని శక్తిగా ఉన్న కాంగ్రెస్ పార్టీ, విభజన నిర్ణయం మరియు జగన్ వేసిన రాజకీయ దెబ్బతో ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో దాదాపు శూన్యంగా మారింది.